Het is de avond van 14 april 1912. Een matroos op een oceaanstomer, ergens op de Atlantische oceaan windt zich op over het opvouwsysteem van de handdoeken in de linnenkamer. Het is een zootje. Alle handdoeken liggen in de kreukels. Dat moet beter. Zijn collega’s wijzen hem voorzichtig op het feit dat het schip inmiddels 5 graden naar voren helt omdat er een ijsberg is geraakt. “Dondert niet,” zegt de matroos. Het is van belang zo snel mogelijk een vergadering te beleggen over de opvouwsystematiek der handdoeken. Dat het schip steeds meer water maakt, wil hij niet zien.

Het is zo’n 100 jaar later en ik doe onderzoek naar docent-leerling interacties in muzieklessen. Hoe dat werkt, is razend interessant. Hoe meer je erover leest en leert, hoe meer je ziet welke winst er te behalen is in de muzieklespraktijk. Met inzichten uit de wetenschap kun je de inrichting van lessen tegen het licht te houden en verbeteren. Dat is heel belangrijk.

Tenminste, dat vind ik dan. Collega’s wijzen mij er soms voorzichtig op dat dit soort onderzoek wel interessant is, maar dat je je beter druk kunt maken over de ramp die zich ondertussen afspeelt. Want de muziekscholen hebben een ijsberg geraakt. Het einde der tijden is nabij. Nog even en er zijn helemaal geen docent-leerling interacties meer om je druk over te maken. Met dank aan (kies maar) de overheid/het neoliberalisme/Halbe Zijlstra is de sector op weg naar de zeebodem.

Ik zie dat anders. Natuurlijk is er volop reden om je op te winden over toegankelijkheid van muziekonderwijs, de rol van de overheid en arbeidsomstandigheden van muziekdocenten. Maar het beeld van een het zinkend schip doet geen recht aan al die muziekscholen die wél bestaan, in welke vorm dan ook. Het doet geen recht aan al die gemeenten die wél investeren in muziekonderwijs, in welke vorm dan ook. Of aan al die mensen die wél muziek maken en leren, in welke vorm dan ook.

En belangrijker: wat als het kritisch kijken naar de inrichting van onze eigen muzieklessen en het nadenken over nieuwe vormen van muziekonderwijs ons verhaal als sector nou sterker maakt? Wat als het ons, mede geholpen door onderzoek, nou lukt om duurzame vormen van muziekonderwijs te ontwerpen die beter passen bij de tijd?

Ik ben niet die matroos die zich opwindt over het plooien van de handdoeken. Ik probeer mee te denken over een betere boot.

Deze blog verscheen op de LinkedIn pagina van het Lectoraat Kunsteducatie van de Hanze.